Problemy z koncentracją u dzieci – ćwiczenia

MINDFULNESS DLA RODZICÓW

To prawda, że nie sposób przejść obojętnie obok zasług współczesnej technologii cyfrowej. Ale po przeciwnej stronie zalet systemów informatycznych, człowiek mierzy się również z wieloma czynnikami, które nie sprzyjają jego rozwojowi i samopoczuciu. Współczesny świat cyfryzacji to problemy z koncentracją u dzieci, duże ryzyko popadnięcia w przyszłości w uzależnienia czynnościowe oraz przebodźcowanie, które zaburza funkcjonowanie systemu nerwowego. Zobacz, dlaczego zdolność do koncentrowania się u dzieci jest tak ważne? Jak ćwiczyć z dzieckiem tę jakże niezwykle cenną umiejętność.

Spis treści:

POLECAMY

  1. Koncentracja uwagi u dzieci – jak działa?
  2. Skąd się biorą problemy z koncentracją u dzieci?
  3. Koncentracja u dzieci – ćwiczenia mindfulness.

 

KONCENTRACJA UWAGI U DZIECI – JAK DZIAŁA?

Zastanawiałeś się kiedyś, co właściwie kryje się za słowem koncentracja i jak objawia się ta umiejętność? Koncentracja to nic innego jak zdolność człowieka do skupienia swojej uwagi na aktualnie wykonywanej czynności, myśli, wypowiedzi lub sytuacji. U najmłodszych dzieci mamy do czynienia z tak zwaną uwagą mimowolną. Jest to umiejętność skupienia się w danej sytuacji bez zaangażowania woli dziecka na skutek płynących z zewnątrz bodźców (np. poruszający się obrazek). Ten szczególny rodzaj uwagi będzie towarzyszył dziecku przez całe jego życie.

Od mniej więcej 3 roku życia stopniowo funkcję dominującą zaczyna przejmować tak zwana uwaga dowolna. Jest ona bezpośrednio związana z celowością i świadomością działań oraz zaangażowaniem woli. Możemy zatem powiedzieć, że uwaga dowolna to świadome sterowanie naszą uwagą. Kształtuje się przez kilka lat. Najintensywniej w okresie przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Wówczas krótki czas skupienia uwagi i niska koncentracja charakterystyczna dla małych dzieci, stopniowo wchodzą na wyższy poziom. Starsze dziecko coraz świadomiej zdaje sobie sprawę z tego, co w danej sytuacji jest dla niego ważne, wartościowe i potrzebne, a co niebezpieczne lub mało przydatne. O czym warto pamiętać? Mamy wpływ na rozwój uwagi dowolnej, a więc możemy ją kształtować i wzmocnić poprzez odpowiednie ćwiczenia. To dzięki tej wspaniałej i drogocennej umiejętności możemy sterować własnymi myślami i wyznaczać kierunek działań. Mało tego. Potrafimy skupić się nie tylko na własnych zadaniach, lecz również ze skupieniem słuchać poleceń innych.

 

SKĄD SIĘ BIORĄ PROBLEMY Z KONCENTRACJĄ U DZIECI?

 

Współczesne dzieci nazywane są pokoleniem Z. To społeczeństwo, które od najmłodszych lat ma styczność ze światem Internetu (tak ,,niewinne’’ bajki puszczane na YouTube niemowlakom to też InternetJ). Mówi się, że pokolenie Z to dzieci, które urodziły się z założonym kontem w social mediach i z Wi-Fi w pępowinie. Pytanie, czy faktycznie powinniśmy być z tego dumni i dalej umacniać silne uzależnienie młodego pokolenia od wirtualnego świata? A może raczej zadbać o możliwie jak największe ograniczenie bodźców pochodzących ze źródeł współczesnych technologii? A fakty są takie, że dzieci w wieku poniemowlęcym, przedszkolnym i wczesnoszkolnym, które mają swobodny dostęp do programów telewizyjnych, gier komputerowych, smartfonów i Internetu mają zaburzony proces kształtowania koncentracji uwagi. Ilość intensywnych bodźców ,,przyciąga’’ uwagę mimowolną dziecka, przez co umiejętność kierowania uwagą dowolną (celową) jest na bardzo niskim poziomie. Niestety problem w tym zakresie ma coraz więcej dzieci.

Co więcej? Jakie inne czynniki mogą zaburzyć jakość koncentracji uwagi u dziecka?

problemy z koncentracją u dzieci

KONCENTRACJA U DZIECI – ĆWICZENIA MINDFULNESS

 

Kiedy umysł zajęty jest innymi myślami, a dziecko jest zestresowane, przemęczone, rozproszone lub przebodźcowane, wówczas jego stopień koncentracji uwagi maleje. Wówczas wykonanie nawet najprostszych zadań może okazać się zbyt trudne.

Poświęć czas na ćwiczenie z dzieckiem umiejętności koncentracji i uważności. Będziesz zaskoczony, jak szybko widoczne są efekty systematycznych ćwiczeń z dzieckiem. A jeśli mówimy o ćwiczeniach na koncentrację, to nie sposób pominąć technik mindfulness. Ćwiczenia uważności są doskonałym narzędziem służącym do poprawy koncentracji u dzieci w różnym wieku. Te proste ćwiczenia, które bez problemu można wykonywać w domu to duże wsparcie dla nas dorosłych w pracy z dzieckiem. Zacznijcie już dziś!

 

3 PRZYKŁADY ĆWICZEŃ WSPOMAGAJĄCYCH KONCENTRACJĘ

 

USPOKAJAJĄCA MOC GONGU

 

Nie zniechęcaj się po przeczytaniu nagłówkaJ. Nie masz w domu rytualnego instrumentu zwanego gongiem? Spokojnie, prawdopodobnie w niewielu domach wisi gong wietrzny lub klasyczny gong z pałką. Ćwiczenie z gongiem śmiało możesz zastąpić dzwonkiem do roweru, trójkątem muzycznym lub struną z gitary. Ćwiczenie powinno trwać około 2 minut. To świetne przygotowanie dziecka do zajęć wymagającego koncentracji uwagi i skupienia się (np. pracy domowej). Zadanie polega na wsłuchaniu się w dźwięk, którego intensywność stopniowo maleje. Dziecko skupia się na dźwięku aż do momentu jego całkowitego wyciszenia.

 

WYCISZAJĄCA SZKLANA MUZYKA

 

Klasyczny gong można również zastąpić kieliszkiem wypełnionym do połowy wodą. Przez wielu artystów kieliszek taki nazywany jest instrumentem muzycznym. Trudno temu zaprzeczyć! Z grających kieliszków wydobywa się piękny dźwięk. Wystarczy, że zamoczysz koniuszek palca wskazującego w wodzie i zaczniesz lekko przecierać brzeg szkła. Już po chwili dzięki drganiu cząsteczek powietrza ,,instrument’’ zacznie wydawać delikatna melodię. To cudowna wyciszająca terapia dźwiękiem, dzięki której dziecko może oczyścić umysł i skupić się na tym, co tu i teraz.

 

RELAKS Z ORIGAMI

 

Z jednej strony relaksujące z drugiej zaś mega wciągające i angażujące. Sztuka składania papieru to doskonała metoda wzmacniania uważności i koncentracji uwagi. Dzieci uwielbiają ,,robić coś z niczego’’. Samodzielne tworzenie dzieła, nawet jeśli będzie to prosta figura, lisek, kotek lub listek sprawi ogromną radość i satysfakcję dziecku. Ta praktyka to również niezawodny sposób na pozbycie się trudnych emocji (np. stresu) oraz oczyszczenie umysłu. Składanie origami nie jest męczące, lecz angażujące. Wymaga delikatności, uważności i skupienia.

Pamiętaj, że do tego ćwiczenia trzeba się odpowiednio przygotować. Nie powinniśmy szukać w Internecie instrukcji składania origami w obecności dziecka. Patrzenie na ekran, przeglądanie filmików i stron internetowych z pewnością nie będzie relaksującą czynnością. Pamiętaj też, że nie chodzi o wybieranie skomplikowanych i złożonych figur do zrobienia. Zbyt trudne ćwiczenie może tylko zniechęcić dziecko. A chodzi przecież o ćwiczenia, które zagwarantują dziecku zadowolenie z bycia tu i teraz.

Źródła:

  1. Gregorek, Problemy opiekuńczo-wychowawcze: „Mindfulness – Trening uważności dzieci i młodzieży w profilaktyce cyberprzemocy”, 2018
  2. N. Minge, K. Minge ,,Jak wspierać rozwój dziecka w wieku 6-13 lat’’, Wydawnictwo Samo Sedno. Warszawa 2013.
  3. M. Spitzer ,,Jak uczy się mózg’’, Wydawnictwo PWN. Warszawa 2007 r. 

Przypisy